Rehber · Planlama
Evden eve nakliyat sözleşmesi: imzadan önce kontrol edilecek maddeler
Evden eve nakliyat sözleşmesi, taşınmada kimin neyi, ne zaman ve hangi bedelle yapacağını yazıya döken belgedir; bazen ayrı bir sözleşme metni, bazen onayladığınız yazılı teklifin kendisidir. Biçiminden çok içeriği önemlidir: taraflar, iki adres, tarih ve saat aralığı, eşya listesi, hizmet kalemleri, ücret ve ödeme şekli, sigorta, hasar ve teslim tutanağı, iptal ve erteleme koşulları. Bu başlıklardan biri eksikse imzalamadan önce sorun. Kâğıtta boş kalan her satır, taşınma günü sözlü bir tartışmaya dönüşme adayıdır.
Evden eve nakliyat sözleşmesi nedir, yazılı teklif yerine geçer mi?
Hukuki açıdan bir taşıma sözleşmesi, eşyanın bir yerden başka bir yere taşınması karşılığında bir ücret ödenmesi üzerine kurulan anlaşmadır. Türk Ticaret Kanunu, bir konuttan ya da işyerinden alınıp başka bir konuta ya da işyerine götürülen eşyaya “taşınma eşyası” adını verir ve bu taşımaları ayrı hükümlerle düzenler. Aynı bölümde, gönderenin taşınma eşyası için taşıma senedi düzenlemekle yükümlü olmadığı da yazılıdır.
Pratikte bu şu anlama gelir: taşınmanızın dayanağı, adı “sözleşme” olan matbu bir metin olabileceği gibi, iki tarafın onayladığı ayrıntılı bir yazılı teklif de olabilir. Hangisi olursa olsun, belgenin içeriği aşağıda sıraladığımız başlıkları karşılamalıdır. Başlığı “sözleşme” olan ama eşya listesi, tarih ya da ücret kalemleri boş bırakılmış bir kâğıt, ayrıntılı bir yazılı tekliften daha az koruma sağlar.
Bu yazı bir örnek sözleşme metni sunmuyor. Her taşınmanın kendi koşulları vardır ve bir şablonu olduğu gibi kopyalamak, sizin durumunuza uymayan maddeleri de beraberinde getirir. Onun yerine, elinize gelen belgeyi okurken kullanabileceğiniz bir kontrol listesi veriyoruz. Hukuki bir soru ya da uyuşmazlık söz konusuysa bir hukukçuya danışmanızı öneririz.
İmzadan önce hangi maddelere bakılmalı?
Aşağıdaki tabloyu elinizdeki belgeyle yan yana koyun ve her satırı işaretleyin. Eksik bir satır, belgenin kötü olduğu anlamına gelmez; ama o konuyu sormanız gerektiği anlamına gelir.
| Başlık | Neye bakılır? |
|---|---|
| Taraflar | Firmanın resmî unvanı, adresi, iletişim bilgisi; sizin adınız ve iletişim bilginiz |
| Adresler | Çıkış ve varış adresi, kat, asansör durumu, varsa ara durak ya da depo |
| Tarih ve saat | Taşınma günü, varış saat aralığı; şehirler arası işte yükleme ve teslim günleri |
| Eşya listesi | Oda oda ya da kalem kalem liste; özel eşyalar ayrıca belirtilmiş mi |
| Hizmet kalemleri | Paketleme, asansör, taşıma, mobilya sökümü ve kurulumu, beyaz eşya bağlantısı, depolama |
| Ücret | Toplam tutar ve kalemlerin ayrı ayrı tutarı; neyin dahil, neyin hariç olduğu |
| Ödeme şekli | Ödemenin zamanı, yolu, varsa ön ödeme ve karşılığında verilecek belge |
| Sigorta | Sigorta olup olmadığı, neyi kapsadığı, kime başvurulacağı |
| Hasar ve teslim | Teslimde kontrol, tutanak, hasar bildiriminin şekli ve kime yapılacağı |
| İptal ve erteleme | Hangi durumda, ne kadar önceden, hangi koşulla |
Bu listeyi, firmayla görüşürken sorulacak sorularla birlikte kullanmak daha verimlidir. Nakliyatçıya sorulacak sorular aracımızda sözleşme ve sorumluluk başlığı ayrıca yer alıyor; işaretlediğiniz soruları görüşmeye yanınızda götürebilirsiniz.
Matbu metinlerde en sık eksik kalan dört madde Tablodaki başlıklar çoğu belgede bir biçimde yer alır. Aşağıdaki dördü ise sık atlanır; yoksa ekletmeyi isteyin.
- İş devri: Taşımanın başka bir firmaya verilmesi yazılı onayınıza bağlı mı? En azından devir hâlinde önceden yazılı bilgilendirileceğiniz yazıyor mu?
- Araç ve ekip bilgisi: Aracın kime ait olduğu, ekibin kaç kişi olacağı ve ekip sorumlusunun adıyla telefonunun ne zaman iletileceği belli mi?
- Kapora iade koşulu: Kaporanın tutarı, toplamdan düşülüp düşülmeyeceği ve sizin iptalinizde, ertelemede ya da firmanın gelmemesi hâlinde ne olacağı ayrı ayrı yazılı mı?
- Teklif dışı işler: Teklifte olmayan bir işin ancak yazılı onayınızla yapılacağı ve ücretlendirileceği belirtilmiş mi?
Taraflar ve adresler nasıl yazılmalı?
Firma tarafında aranacak şey, marka adından çok resmî unvandır. Teklifin, sözleşmenin ve sonradan düzenlenecek belgelerin aynı unvanı taşıması, bir sorun çıktığında muhatabın kim olduğunu netleştirir. Firmanın yetki belgesini de bu unvanla karşılaştırabilirsiniz; bunun resmî yolunu K3 yetki belgesi yazımızda anlattık.
Sizin tarafınızda ise taşınmayı kimin adına yaptırdığınız önemlidir. Eşler, aile üyeleri ya da ev arkadaşları birlikte taşınıyorsa belgeye bir kişinin adı yazılır; ama taşınma günü karar verebilecek ikinci bir kişinin adını ve telefonunu da eklemek, o kişi orada olmadığında işin durmasını önler.
Adres satırı yalnız sokak ve kapı numarasından ibaret olmamalı. Kat, daire, asansörün varlığı, bina önünde aracın durabileceği yer, site içi yol gibi bilgiler de teklif tutarını ve günün planını doğrudan etkiler. Bu bilgiler keşifte konuşulduysa belgeye de girsin. Eşya bir süre depoda bekleyecekse depo aşaması ayrı satır olarak görünmeli.
Varış adresi henüz kesinleşmediyse bunu gizlemeye gerek yok. Belgeye “varış adresi … tarihine kadar bildirilecektir” gibi bir not düşülebilir; ama adres belli olduğunda kat ve asansör bilgisiyle birlikte yazılı eklenmesi ve teklifin buna göre gözden geçirilmesi gerekir. Aynı ilçe içinde asansörlü bir siteye gitmekle asansörsüz dördüncü kata gitmek, aynı tutarla karşılanacak işler değildir.
Tarih ve saat aralığı neden ayrı ayrı yazılır?
“Ayın 15’i” yazan bir belge, ekibin sabah mı öğleden sonra mı geleceğini söylemez. Yeni evin anahtarını almak, eski evi teslim etmek, asansör izni için yönetimle saat konuşmak gibi işler saat aralığı bilinmeden planlanamaz. Bu yüzden tarih kadar varış saat aralığının da yazılı olması gerekir.
Şehirler arası taşınmada iki ayrı tarih vardır: yükleme günü ve teslim günü. İkisinin de yazılı olması, eşyanın yolda ne kadar kalacağını ve yeni evde kimin, hangi gün karşılayacağını belirler. Paketleme taşınmadan önceki bir güne alınacaksa o gün de ayrı yazılmalıdır.
Bizim tekliflerimizde tarih ve varış saat aralığı yazılıdır; bir gecikme olacaksa önce biz ararız. Başka bir firmadan teklif alıyorsanız aynı bilginin yazılı olup olmadığını kontrol edin.
Eşya listesi ve hizmet kalemleri neden sözleşmenin parçası olmalı?
Eşya listesi, taşınmanın ölçüsüdür. Keşifte oda oda çıkarılan liste, hem teklifin hem de taşınma günü ekibin elindeki planın dayanağıdır. Listenin belgeye eklenmesi ya da belgede atıf yapılması, “bu dolap listede yoktu” ya da “bu koli bizim değil” tartışmalarının önüne geçer. Keşfin nasıl yapıldığını ve listenin nasıl çıkarıldığını nakliyat keşfi yazımızda anlattık.
Hizmet kalemlerinde nelere bakılır?
- Paketleme: Kim yapacak, hangi odalar, malzemeyi kim getirecek?
- Taşıma: Kaç kişilik ekip, hangi günler?
- Asansör: Dış cephe asansörü kullanılacaksa hangi adreste?
- Sökme ve kurma: Hangi mobilyalar sökülecek, yeni adreste kurulacak mı?
- Beyaz eşya: Çamaşır makinesiyle bulaşık makinesinin yerinden alınıp yeni evde bağlanması teklife dahil mi?
- Özel eşya: Piyano, kasa, antika, büyük ayna gibi kalemler için ayrı bir not var mı?
Dahil olmayan işler de yazılsın
Bir belgenin neyi kapsadığı kadar neyi kapsamadığı da önemlidir. Avizenin elektrik bağlantısının sökülmesi, doğalgazlı bir cihazın bağlantısı, duvara delik açılarak yapılacak montajlar ya da boşalan evin temizliği çoğu zaman taşıma firmasının işi değildir ve ayrı bir ustayı gerektirir. Bu işlerin belgede “dahil değildir” diye açıkça yazılması, taşınma günü “bunu da siz yaparsınız sanmıştım” anını ortadan kaldırır. Hangi işi kimin yapacağını bilmek, o gün ayrıca bir usta çağırmanız gerekip gerekmediğini de önceden gösterir.
Kalemlerin ayrı ayrı görünmesi, neye ne ödediğinizi anlamanızı ve başka tekliflerle karşılaştırmanızı kolaylaştırır. Tek satırlık “komple taşıma” ifadesi, taşınma günü neyin dahil olduğu konusunda farklı yorumlara açıktır.
Ücret ve ödeme şeklinde nelere dikkat edilir?
Toplam tutar tek başına yeterli değildir. Tutarın hangi kalemlerden oluştuğu, hangi işlerin dahil ve hangilerinin hariç olduğu yazılmalıdır. Hariç tutulan bir iş taşınma günü gerekirse nasıl fiyatlanacağı da belgede bir cümleyle belirtilebilir.
- Ek ücret ihtimali: Hangi durumda ek ücret doğabileceği yazıyor mu? “Gerekirse ek ücret alınır” gibi sınırı belirsiz bir ifade görürseniz hangi durumu kastettiğini sorun.
- Ödeme zamanı: Ödeme taşınmadan önce mi, taşınma günü mü, iş bitiminde mi yapılacak?
- Ödeme yolu: Nakit, havale, kart; hangisinin kabul edildiği.
- Ön ödeme: İsteniyorsa tutarı, karşılığında hangi belgenin verileceği ve iptal hâlinde ne olacağı.
Bizim tekliflerimizde ödemenin koşulu yazılı olarak yer alır; taşınma günü teklifte bulunmayan bir kalem için ödeme istenmez. Tutarı etkileyen etkenleri merak ediyorsanız Bursa evden eve nakliyat fiyatları sayfamıza bakabilirsiniz.
Sigorta, hasar ve teslim tutanağı maddesinde ne yazmalı?
Bu madde, çoğu belgede en kısa tutulan ama bir sorun çıktığında en çok okunan maddedir. Üç konuyu ayrı ayrı karşılamalıdır.
Sigorta
Taşıma sigortalı mı, sigorta neyi kapsıyor, bir hasarda sigortaya kim başvuracak? Kanuna göre gönderen bir tüketiciyse, taşıyıcı sözleşme aşamasında onu sorumluluğun sınırları ve eşyayı sigorta ettirme imkânı konusunda yazılı olarak bilgilendirmelidir. Sigortayla ilgili neleri sormanız gerektiğini Bursa sigortalı nakliyat sayfamızda topladık.
Hasar bildirimi
Hasar fark edilirse kime, hangi yolla ve hangi süre içinde bildirileceği yazılmalıdır. Kanunda taşınma eşyası için görünen ve görünmeyen hasara göre farklı bildirim süreleri vardır; ayrıntısını taşınmada eşya hasar görürse ne yapılır yazımızda anlattık.
Teslim tutanağı
İş bitiminde eşyanın birlikte kontrol edilip edilmeyeceği ve bir sorun görülürse nasıl kayda geçirileceği belgede yer almalı. Teslim tutanağı ya da iş bitimi formu varsa bir örneğini önceden görmek isteyebilirsiniz.
İptal ve erteleme koşulları nasıl okunur?
Taşınma tarihleri çoğu zaman başka tarihlere bağlıdır: tapu, kredi, kira bitişi, tadilat. Bunlardan biri kaydığında taşınma da kayar. Bu yüzden iptal ve erteleme maddesini imzadan önce okumak, plan değiştiğinde neyle karşılaşacağınızı baştan bilmenizi sağlar.
Maddede şu sorulara cevap arayın:
- Tarih değişikliği ne kadar önceden bildirilirse ücretsiz ya da hangi koşulla yapılabilir?
- İptalde ön ödemeye ne olur?
- Firmanın kendisi tarihi değiştirmek zorunda kalırsa size nasıl haber verilir?
- Hava ya da yol koşulu gibi iki tarafın da elinde olmayan durumlarda ne yapılır?
Bizim tekliflerimizde bu koşullar yazılıdır; teklifi onaylamadan önce o kısmı okumanızı ve anlamadığınız bir nokta varsa sormanızı isteriz. Tarih kaydığında neler yapılabileceğini taşınmayı ertelemek ya da iptal etmek yazımızda ayrıca ele aldık.
İmzadan sonra plan değişirse belge nasıl güncellenir?
İmza, planın son hâli değildir; o günün hâlidir. Keşiften sonra bir dolabı satmaya karar verebilir, yeni bir koltuk takımı alabilir, varış adresini değiştirmek zorunda kalabilirsiniz. Her değişiklik, belgedeki bir satıra dokunur: eşya listesi, hizmet kalemi, tarih ya da tutar.
Değişikliği sözlü söylemek yetmez. Kısa bir mesajla ya da e-postayla neyin değiştiğini yazın ve güncellenmiş teklifi ya da sözleşme ekini yazılı isteyin. Güncel belge geldiğinde eskisiyle yan yana koyup yalnız değişen satırların değiştiğini kontrol edin. Tarih kaydıysa varış saat aralığının da yeniden yazıldığına bakın.
Küçük görünen değişiklikler de kayda değer. Diyelim ki paketlemeyi başta kendiniz yapmaya karar vermiştiniz, sonra mutfağı ekibe bırakmak istediniz. Bu, hem malzeme hem süre hem de tutar demektir; taşınma sabahı “mutfağı da siz toplarsınız” diye konuşulan bir iş, belgede yoksa iki taraf için de belirsizdir. Güncellenmiş teklifte bu kalemin yer alması, o sabahki konuşmayı gereksiz kılar.
Firmanın kendisi bir değişiklik önerirse, örneğin hava koşulu nedeniyle dış cephe asansörünü başka bir güne almak gibi, aynı kural geçerlidir: öneri yazılı gelsin, siz de onayınızı yazılı verin.
Hangi ifadeler ve boşluklar dikkat ister?
Bir belgeyi okurken yalnız yazanlara değil, yazmayanlara da bakın. Aşağıdakiler genellikle bir soru sormayı hak eder:
- Boş bırakılmış alanlar: tarih, saat, tutar ya da eşya listesi satırı.
- “Yaklaşık”, “gerekirse”, “duruma göre” gibi sınırı belirsiz ifadeler.
- Teklifte konuşulan bir hizmetin sözleşmede yer almaması.
- Firma unvanının teklif, sözleşme ve ödeme belgesinde farklı yazılması.
- Elle yapılmış, iki tarafın da onaylamadığı düzeltmeler.
Belgenin bir örneğinin sizde kalması da kontrolün parçasıdır. Kâğıt bir belgeyse fotoğrafını çekin; e-postayla geldiyse ayrı bir klasöre kaydedin. Değişiklik yapılırsa güncel hâlini de yazılı isteyin. Sözleşmedeki maddelerin hangi kanun hükmüne dayandığını merak ediyorsanız evden eve nakliyatta tüketici hakları rehberimize bakın. Taşınmanın bütün akışını Bursa evden eve nakliyat sayfamızda, teklif talebini ise teklif formu üzerinden iletebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Teklifi e-postayla onaylamak ayrı bir sözleşme imzalamak yerine geçer mi?
Onaylanmış ayrıntılı bir yazılı teklif, iki tarafın neyi kabul ettiğini gösteren bir kayıttır ve pratikte çoğu taşınmada sözleşmenin işlevini görür. Hangi biçimin somut bir uyuşmazlıkta nasıl değerlendirileceği ise hukuki bir sorudur; emin olmak istiyorsanız bir hukukçuya danışın. Hangi yolu seçerseniz seçin, onayladığınız metnin tamamının elinizde olduğundan ve sonradan yapılan değişikliklerin de yazılı geldiğinden emin olun.
Matbu sözleşmede bazı alanlar boş bırakılmışsa imzalamalı mıyım?
Boş alanları imzadan önce doldurtun ya da o alanın neden boş olduğunu sorun. Tarih, saat aralığı, tutar ve eşya listesi gibi alanlar sonradan doldurulursa, iki tarafın aklındaki bilgi farklı olabilir. Bir alan gerçekten sizin taşınmanız için geçerli değilse üzerine “uygulanmaz” ya da benzeri bir not düşülmesini isteyin. İmzaladığınız hâlin bir kopyasını mutlaka alın.
Kiracıyım; sözleşmeyi ben mi yapmalıyım, ev sahibim mi?
Taşıma hizmetini kim satın alıyorsa sözleşmenin tarafı odur; kiracı olarak kendi eşyanızı taşıtıyorsanız bu sizsiniz. Ev sahibinizin taşınmayla ilgili bir beklentisi varsa, örneğin duvara takılı rafların sökülmemesi ya da belirli bir saatte anahtar teslimi, bunu siz firmaya iletirsiniz. Ev sahibiyle aranızdaki teslim konuları ise taşıma sözleşmesinden ayrı, kira ilişkisine ait bir konudur.
Taşınma günü listede olmayan bir eşyayı eklemek istersem ne olur?
Eklenen eşya, sözleşmenin kapsamı dışında kalır ve ayrıca konuşulması gerekir. Araçta yer, ekipte zaman varsa eklenebilir; ama ek bir tutar doğacaksa bunun işe başlamadan konuşulması ve yazılı olarak onaylanması gerekir. Keşiften sonra listeye eşya eklemeye karar verirseniz bunu taşınma gününü beklemeden bildirin; teklif güncellenir ve güncel hâli yazılı olarak elinize geçer.
Sözleşmede ekip sayısı ve ekip sorumlusunun adı yazmalı mı?
Yazması zorunlu değildir ama yararlıdır. Gelecek ekibin kişi sayısı, günün ne kadar süreceğiyle ve teklif tutarıyla doğrudan ilgilidir. Ekip sorumlusunun adı ve telefonu ise taşınma günü kime soru soracağınızı belirler. Biz bu bilgileri taşınmadan önce yazılı olarak iletiyoruz; başka bir firmayla çalışıyorsanız aynı bilgiyi ne zaman ileteceklerini sorun.
Şehirler arası taşınmada sözleşmeye başka neler eklenmeli?
Yükleme ve teslim günü ayrı ayrı yazılmalı, eşyanın yolda başka yükle birlikte taşınıp taşınmayacağı belirtilmeli, varış şehrindeki bina koşulları ve asansör ihtiyacı da not edilmelidir. Teslim adresinde kimin karşılayacağı ve ona nasıl ulaşılacağı da belgeye girmelidir. Uzun yolda ambalaj ve sabitleme daha çok önem taşıdığı için paketleme kaleminin kapsamını ayrıca okuyun.
Sözleşmedeki tutar ile ödeme belgesindeki tutar farklı çıkarsa ne yapmalıyım?
Farkın nedenini hemen ve yazılı olarak sorun. Taşınma günü onaylanmış bir ek iş varsa bu fark açıklanabilir; ama o ek işin de yazılı onayı bulunmalıdır. Açıklanamayan bir fark varsa ödeme belgesini, sözleşmeyi ve yazışmaları birlikte saklayın. Anlaşma sağlanamazsa tüketici başvuru yollarına ilişkin güncel bilgiyi Ticaret Bakanlığı’nın resmî kaynaklarından öğrenebilirsiniz.
